Veelgestelde vragen

Hieronder een overzicht van de meest gestelde vragen en onze antwoorden daarop. Wanneer uw vraag er niet tussen staat, stel deze dan via een van onze contactkanalen.

Dat is nog niet bekend. Nu het Nederlandse Openbaar Ministerie (OM) heeft besloten om de verdachten te vervolgen, zullen de officieren van justitie namens het OM een dagvaarding naar de verdachten sturen om de rechtszaak MH17 te starten. In de dagvaarding zal precies staan wie wordt verdacht van welke strafbare feiten en wanneer de zitting is waar de verdachten worden verwacht.

Dat is nog niet te zeggen. De duur van een rechtszaak verschilt per rechtszaak en hangt af van veel verschillende factoren, bijvoorbeeld van het aantal verdachten, of zij ter zitting verschijnen, de aard van de verdenking en de onderzoekswensen van de verdediging.

De voertaal bij de rechtszaak is Nederlands en ook de zittingen van de rechtbank zijn in het Nederlands. Aanwezige verdachten en/of hun advocaten die geen Nederlands verstaan of spreken, kunnen zich bij laten staan door tolken. 

De rechtbank kan toestaan dat onderdelen van de rechtszaak in het Engels worden gevoerd. Dit is een van de bepalingen in de wetten die in juli 2018 zijn aangenomen om het berechten van de verdachten in de rechtszaak MH17 in Nederland mogelijk te maken (zie de alinea ‘Nieuwe wetten’ op de pagina Over de rechtszaak MH17).

De zittingen zullen wereldwijd online te volgen zijn via een zogeheten livestream. Deze is zowel in het Nederlands als het Engels te volgen. Meer informatie over de livestream volgt. Houdt u de pagina Livestream en de sociale media in de gaten.

De rechtbank Den Haag heeft ervaring met complexe rechtszaken met internationale aspecten. Zo zijn er eerder zaken behandeld met betrekking tot feiten die tegenwoordig strafbaar zijn gesteld in de Wet Internationale Misdrijven (WIM). Voorbeelden van internationale misdrijven die deze wet strafbaar stelt, zijn genocide, misdrijven tegen de menselijkheid, oorlogsmisdrijven en foltering. 

In het algemeen scoort de Nederlandse rechtspraak in internationaal perspectief bovengemiddeld goed. Dat blijkt uit de EU Justice Scoreboard (vergelijking rechtsstelsels landen Europese Unie) en de Rule of Law Index (vergelijking rechtsstelsels wereldwijd). Dan gaat het onder meer om de gemiddelde duur van verschillende rechtszaken, training van rechters en de vraag in hoeverre rechtspraak vrij is van discriminatie, corruptie en politieke invloed. Wat deze vraag betreft staat Nederland wereldwijd op plek 1.

Een verdachte heeft het recht en niet de verplichting om ter zitting aanwezig te zijn. Als de rechtbank het nodig vindt dat een verdachte ter zitting aanwezig is, kan een bevel medebrenging worden gegeven. Zo werkt dat in Nederland. Als de verdachte zich in het buitenland bevindt, dan is de vraag of Nederland een verdag heeft met het betreffende land of landen. Is er een verdrag, dan is wellicht uitlevering mogelijk.

Als een verdachte niet fysiek bij een zitting aanwezig kan zijn, kan de rechtbank bepalen dat er gebruik wordt gemaakt van een videoconferentie. De verdachte neemt dan op afstand vanuit het buitenland deel aan het strafproces (zie de alinea ‘Nieuwe wetten’ op de pagina Over de rechtszaak MH17).

Ja, de rechtszaak wordt dan bij verstek behandeld. Het heeft uiteraard de voorkeur dat een verdachte in persoon ter zitting aanwezig is. De mogelijkheid bestaat ook dat een verdachte zich laat vertegenwoordigen door een advocaat. In deze zaak bestaat ook de mogelijkheid dat een verdachte het proces via een videoconferentie bijwoont (zie de vraag ' Is een verdachte uit het buitenland verplicht om naar Nederland te komen voor een zitting?'). Er is dan geen sprake van verstek.

Het vonnis van de rechtbank zal volgens het Nederlandse recht worden uitgevoerd. Nederland hanteert in het algemeen het uitgangspunt dat daders in Nederland hun straf uitzitten. Het antwoord op deze vraag hangt verder af van verdragen en juridische afspraken die Nederland heeft met landen waar daders zijn aangehouden en hun nationaliteit.

Niet alle nabestaanden en belangstellenden komen uit Nederland en/of spreken de Nederlandse taal. De rechtbank wil dat zoveel mogelijk mensen informatie kunnen vinden over de rechtszaak. Daarom staan op deze website alle teksten in het Nederlands en het Engels.

U kunt meer lezen over de rechtszaak, kijken bij het overzicht met juridische begrippen of op andere pagina’s op deze website. Heeft u niet de informatie kunnen vinden die u zoekt? Neem contact op.

Nabestaanden die wettelijk gezien spreekrecht hebben, mogen daarvan gebruik maken. Zij bepalen zelf wat ze tijdens de zitting zeggen. Ze kunnen spreken over de gevolgen van het strafbare feit, ook mogen zij zeggen welke straf in hun ogen aan de verdachte(n) zou moeten worden opgelegd. Het is uiteraard voorbehouden aan de rechtbank om een eventuele straf te bepalen, net als de duur daarvan. 

Voor nabestaanden volgt er een aparte procedure voor het eventueel bijwonen van de zitting. Deze procedure wordt met hen gedeeld via de voor hen gebruikelijke communicatiekanalen zodra er meer informatie over bekend is.

Nabestaanden zijn familieleden van een persoon die is overleden als gevolg van een strafbaar feit. In de wet staat dat de volgende nabestaanden spreekrecht hebben:

  • de echtgeno(o)t(e) of de levensgezel van de overledene;
  • de bloedverwanten in rechte lijn van de overledene (mensen die van elkaar afstammen, bijvoorbeeld ouders, kinderen, kleinkinderen, achterkleinkinderen);
  • de bloedverwanten in de zijlijn tot en met de vierde graad van de overledene (mensen die niet van elkaar afstammen, maar wel een gemeenschappelijke voorouder hebben, bijvoorbeeld broers en zussen, neven en nichten; de graad wordt bepaald door het aantal geboorten te tellen dat tussen de verwanten zit: geboorte overledene, geboorte ouder, geboorte oom of tante, geboorte neef of nicht);
  • de personen die van de overledene afhankelijk waren. Dat zijn personen met een positie die vergelijkbaar is met onmiddellijke familieleden en die in hun levensonderhoud werden voorzien door het direct getroffen slachtoffer. Bijvoorbeeld een niet-erkend kind of een huisgenoot die geen bloedverwant is van het directe slachtoffer.

Voor nabestaanden volgt er een aparte procedure voor het eventueel bijwonen van de zitting. Deze procedure wordt met hen gedeeld via de voor hen gebruikelijke communicatiekanalen zodra er meer informatie over bekend is.

De voorzitter van de rechtbank bepaalt wie er in de zittingzaal plaats kan nemen. Hij zal uiteraard ook nabestaanden een plek bieden. De zittingszaal is niet groot genoeg om plaats te bieden aan alle nabestaanden. Er wordt gekeken naar een manier om tot een juiste verdeling van de plaatsen in de zittingszaal te komen. Nabestaanden blijven hiervan op de hoogte via de voor hen gebruikelijke communicatielijnen. Voor nabestaanden die hun spreekrecht willen uitoefenen op een voor hen daarvoor uitgekozen moment is uiteraard wel plaats in de zittingzaal. De voorzitter van de rechtbank bepaalt op welke manier het uitoefenen van het spreekrecht kan worden vormgegeven. Nabestaanden worden hierover via de gebruikelijke communicatiekanalen op de hoogte gebracht.

Alle binnen- en buitenlandse media zijn welkom in het Justitieel Complex Schiphol. In de zittingszaal is echter beperkt plaats. Daarom heeft de rechtbank Den Haag ervoor gezorgd dat media tijdens alle zittingsdagen verslag kunnen doen van de rechtszaak MH17 vanuit een speciaal perscentrum. Hier kunnen media de zitting volgen via opnamen van camera’s die de rechtbank op diverse plekken in de zittingszaal heeft geplaatst. Zij zien de zitting live op een scherm met beelden van verschillende camera’s in de zittingszaal. Geprobeerd wordt de zitting zo in beeld te brengen alsof ze zelf in de zaal zitten. De toegang tot het perscentrum verloopt via accreditatie.

 Voor iedereen in binnen- en buitenland geldt dat een zitting te volgen is via een livestream. Deze livestream zal iedere zittingsdag te zien zijn via deze site in het Nederlands en Engels. De livestream vertoont beelden van de zittingszaal. Meer informatie over de livestream volgt, houdt u de pagina Livestream en de sociale media in de gaten.

Het is ook mogelijk om aanwezig te zijn in het JCS, waar u samen met andere belangstellenden kunt kijken naar een groot scherm waarop de zitting te zien is. U bent niet in de rechtszaal zelf, maar u ziet de zitting live op een scherm met beelden van verschillende camera’s in de zittingszaal. Geprobeerd wordt de zitting zo in beeld te brengen alsof u in de zittingszaal zelf aanwezig bent. Meer informatie over het aanmelden volgt, houdt u de pagina Livestream en de sociale media in de gaten.

De diverse media besluiten zelf tot het wel of niet live uitzenden van de zitting. De rechtbank Den Haag verzorgt iedere zittingsdag een online livestream in het Nederlands en Engels met camera-opnamen van de zittingen, die iedereen in binnen- en buitenland kan volgen. Meer informatie over de livestream volgt. Houd de pagina Livestream en de sociale media in de gaten.

Bent u een nabestaande, dan volgt er voor u een aparte procedure voor het eventueel bijwonen van de zitting. Deze procedure wordt met u gedeeld via de voor u gebruikelijke communicatiekanalen zodra er meer informatie over bekend is.

Bent u een belangstellende, dan is het mogelijk om op het moment van een zitting aanwezig te zijn in het Justitieel Complex Schiphol. Daar kunt u met andere belangstellenden kijken naar een groot scherm, waarop de zitting te zien is. U bent niet in de rechtszaal zelf, maar u ziet de zitting live op een scherm met beelden van verschillende camera’s in de zittingszaal. Geprobeerd wordt de zitting zo in beeld te brengen alsof u in de zittingszaal zelf aanwezig bent. Meer informatie over het aanmelden volgt, houdt u de pagina Bijwonen en de sociale media in de gaten. 

Bent u van de pers, dan kunt u zich accrediteren. Bij acceptatie van uw accreditatie heeft u altijd toegang tot het perscentrum waar via diverse schermen beelden vanuit de zittingszaal te zien zijn. Geprobeerd wordt de zitting zo in beeld te brengen alsof u in de zittingszaal aanwezig bent. U kunt ook opgeven of u in aanmerking wilt komen voor een plaats in de zittingszaal. Maar over de accreditatie en plaatsingsprocedure wordt bekend gemaakt via deze website op de pagina Bijwonen.

Bent u een internationale waarnemer, dan volgt er voor u een aparte procedure voor het bijwonen van een zitting. Deze procedure wordt met u gedeeld via de voor u gebruikelijke communicatiekanalen zodra er meer informatie over bekend is.

Er zijn naar verwachting veel nabestaanden uit diverse landen aanwezig en zowel Nederlandse als buitenlandse media die verslag willen doen van het proces. Ook zal er belangstelling zijn van mensen uit binnen- en buitenland die de zitting(en) willen bijwonen. Het Justitieel Complex Schiphol biedt ruimte aan een groot aantal personen en is goed bereikbaar. Het Paleis van Justitie, de gebruikelijke locatie van de rechtbank Den Haag, kan de rechtszaak met zo’n grote omvang niet huisvesten.

Het Justitieel Complex Schiphol (JCS) is een gebouwencomplex waarvan verschillende rechterlijke organisaties gebruik maken. Het bevat een gerechtsgebouw, dat is ingericht voor het behandelen van grote zaken. Ook bevinden zich hier onder andere het Detentiecentrum Schiphol en het aanmeldcentrum Schiphol van de Immigratie- en Naturalisatiedienst. Het JCS ligt in Badhoevedorp.